سکته قلبی (Heart Attack) یکی از مهمترین و خطرناکترین بیماریهای قلبی است که در صورت عدم درمان سریع میتواند باعث آسیب دائمی عضله قلب یا حتی مرگ شود.
با این حال، بسیاری از بیماران علائم اولیه را جدی نمیگیرند یا آن را با مشکلات سادهای مثل درد عضلانی، استرس یا سوءهاضمه اشتباه میگیرند.
در این مقاله، دکتر پدرام بوبه جامه، متخصص قلب و عروق و فلوشیپ آنژیوپلاستی به بررسی دقیق علائم، علتها و روشهای درمان سکته قلبی میپردازند.
سکته قلبی چیست؟
سکته قلبی زمانی رخ میدهد که جریان خون در یکی از عروق کرونر قلب به طور ناگهانی قطع شود.
این اتفاق معمولاً به علت:
- لخته شدن خون داخل رگ
- پارگی پلاک چربی داخل عروق
رخ میدهد و باعث میشود عضله قلب اکسیژن کافی دریافت نکند.
اگر خونرسانی سریعاً برقرار نشود، سلولهای عضله قلب شروع به مرگ (Necrosis) میکنند.
علت اصلی سکته قلبی
در بیشتر موارد علت اصلی:
گرفتگی یا تنگی عروق کرونر قلب (Coronary Artery Disease)
فرآیند آن معمولاً به شکل زیر است:
- تجمع چربی و کلسترول در دیواره رگ
- تشکیل پلاکهای آترواسکلروتیک
- پارگی پلاک
- تشکیل لخته خون
- انسداد کامل رگ
نتیجه: سکته قلبی
علائم سکته قلبی
علائم ممکن است در افراد مختلف متفاوت باشد، اما شایعترین آنها شامل موارد زیر است:
درد قفسه سینه
مهمترین علامت سکته قلبی است.
ویژگیها:
- احساس فشار یا سنگینی
- درد فشاری در وسط سینه
- انتشار درد به:
- دست چپ
- گردن
- فک
- پشت
مدت درد معمولاً بیش از ۱۵ دقیقه است.
تنگی نفس
بیمار ممکن است احساس کند نفس کشیدن سخت شده است.
گاهی حتی بدون درد قفسه سینه رخ میدهد.
تعریق سرد
تعریق ناگهانی و شدید که با فعالیت مرتبط نیست.
تهوع یا استفراغ
بهخصوص در سکتههای دیواره تحتانی قلب.
سرگیجه یا ضعف شدید
در برخی موارد ممکن است با افت فشار خون یا غش همراه باشد.
علائم سکته قلبی در زنان
در زنان علائم ممکن است غیرمعمولتر باشد، مثل:
- خستگی شدید ناگهانی
- درد در پشت یا گردن
- تهوع
- تنگی نفس بدون درد قفسه سینه
همین موضوع باعث میشود تشخیص سکته در زنان گاهی دیرتر انجام شود.
چه کسانی بیشتر در معرض سکته قلبی هستند؟
عوامل خطر مهم
- سیگار
- فشار خون بالا
- دیابت
- کلسترول بالا
- چاقی
- کمتحرکی
- استرس مزمن
- سابقه خانوادگی بیماری قلبی
هرچه تعداد این عوامل بیشتر باشد، خطر سکته افزایش مییابد.
سکته قلبی چگونه تشخیص داده میشود؟
پزشک متخصص قلب معمولاً از چند روش استفاده میکند:
نوار قلب (ECG)
اولین و سریعترین روش تشخیص.
آزمایش خون
بررسی آنزیمهای قلبی مثل:
- Troponin
- CK-MB
افزایش این آنزیمها نشانه آسیب عضله قلب است.
اکوکاردیوگرافی
برای بررسی عملکرد عضله قلب و حرکت دیوارهها.
آنژیوگرافی
دقیقترین روش برای مشخص کردن رگ مسدود شده.
درمان سکته قلبی
مهمترین اصل درمان:
باز کردن سریع رگ مسدود شده
هر دقیقه تأخیر میتواند باعث از بین رفتن بخشی از عضله قلب شود.
آنژیوپلاستی اولیه (Primary PCI)
بهترین و استانداردترین درمان سکته قلبی است.
در این روش:
- رگ مسدود شده باز میشود
- استنت در رگ قرار میگیرد
- جریان خون سریعاً برقرار میشود
این روش در مراکز تخصصی قلب توسط متخصصانی مانند دکتر پدرام بوبه جامه انجام میشود.
دارو درمانی
در برخی موارد داروهایی مانند:
- داروهای ضد پلاکت
- داروهای حلکننده لخته
- بتابلوکرها
- استاتینها
استفاده میشوند.
اگر علائم سکته قلبی داشتیم چه کنیم؟
این نکته حیاتی است.
اگر فردی دچار علائم سکته شد:
- فوراً با اورژانس تماس بگیرید
- فعالیت را متوقف کنید
- در صورت تجویز پزشک، آسپیرین مصرف کنید
- سریع به بیمارستان مجهز مراجعه کنید
هر دقیقه تأخیر ممکن است آسیب قلبی را بیشتر کند.
چگونه از سکته قلبی پیشگیری کنیم؟
تغییر سبک زندگی
- ترک سیگار
- ورزش منظم
- کاهش وزن
- رژیم غذایی سالم برای قلب
- کاهش نمک و چربی
کنترل بیماریها
- کنترل فشار خون
- کنترل قند خون
- کاهش کلسترول
معاینه دورهای قلب
افراد بالای ۴۰ سال یا دارای عوامل خطر بهتر است بهطور منظم توسط متخصص قلب و عروق بررسی شوند.
جمعبندی
سکته قلبی یک بیماری اورژانسی است که در صورت تشخیص و درمان سریع میتوان از آسیب شدید به قلب جلوگیری کرد.
شناخت علائم هشداردهنده و مراجعه سریع به مراکز درمانی نقش بسیار مهمی در نجات جان بیمار دارد.
معرفی پزشک
دکتر پدرام بوبه جامه
متخصص قلب و عروق
فلوشیپ آنژیوپلاستی
برای بررسی سلامت قلب، تشخیص بیماریهای عروق کرونر و دریافت مشاوره تخصصی میتوانید از طریق بخش تماس با ما در سایت، نوبت ویزیت دریافت کنید.
دیدگاهتان را بنویسید